Bài được viết bởi Lê Mai Lan
23/4/2022, VinUni tổ chức Career Day lần đầu tiên. Dự kiến sẽ có 300 đại biểu, con số cuối cùng là 578 đại biểu tham gia. Một bên là các vị lãnh đạo của những tên tuổi hùng mạnh trong sản xuất-công nghệ như Siemens, Corning, VinFast, Toyota, Viettel, VNPT, FPT…và lừng lẫy trong tài chính -tư vấn như EY, KPMG, AON, SSI, ACB, MB, Techcombank… Các vị lãnh đạo cơ bản là Gen X (sinh năm 1965-1979).

Một bên là các sinh viên năm Nhất, năm Hai của VinUni, được tuyển chọn từ các trường THPT Việt nam và quốc tế. Cơ bản là SV Việt, nhưng cũng có SV nước ngoài từ 11 nước khác. Điểm SAT trung bình 1453, tiếng Anh thành thạo, tràn đầy hoài bão và nhiệt huyết. Chăm chỉ, tự tin và có đôi chút căng thẳng. Sinh viên mới 18, 19 tuổi. Các em là Gen Z.
Hai bên tìm nhau trong một không khí sôi động, cởi mở và tốc độ của Career Day. Liệu họ có thuộc về nhau không, phụ thuộc rất nhiều vào việc họ có hiểu nhau không. Gen Z đã tương đối biết Gen X muốn gì. Hàng loạt các bài viết về future of work, future of skills , bộ 16 kỹ năng thế kỷ 21, Bộ 56 tố chất DELTA… đã tạo ra động lực, áp lực cho Gen Z, hối thúc họ phải thay đổi cho đúng ‘chuẩn đầu ra’ của doanh nghiệp.

VinUni đã làm một khảo sát để xem Gen X đã biết gì về Gen Z? Điều gì làm nên thương hiệu nhà tuyển dụng? Liệu Gen X có nên đưa cho Gen Z những điều đã từng hấp dẫn họ. Như là:
- Ta đưa ra một lý tưởng tuyệt vời để thay đổi thế giới. Ví dụ Google: “chúng tôi sắp xếp thông tin của thế giới …’.
- Ta đưa ra những dự án vô cùng thách thức, những công việc bất khả thi để dream team của chúng ta sẽ làm cho nó khả thi?
- Ta vẽ ra một lộ trình sự nghiệp thăng tiến chói lòa. Như là 30 tuổi có thể trở thành Giám đốc điều hành doanh nghiệp hoặc Tổng quản lý khách sạn.
- Ta đưa ra một danh sách các khoảng trống kỹ năng mà họ phải điên cuồng học tập, bổ sung ngay và luôn, bằng một cách thần kỳ nào đó.
- Tiền (lương) quan trọng nhưng chưa bao giờ là tất cả. Ta sẵn sàng trả lương rất cao ở thì tương lai. Nhưng ở thời hiện tại thì ta hà tiện, khởi điểm chỉ là 6-10 triệu/tháng thôi.

YES. Có lẽ đó là những điều ĐÃ từng rất hấp dẫn, ở thế kỷ trước, khi Gen X 20 tuổi. Một vài điều có thể MÃI đúng. Nhưng dù sao, 30 năm đã trôi qua, và giờ đây Gen X đã 50. Vì thế, VinUni đã khảo sát những thanh niên 20 tuổi của thế kỷ này. Và điều họ muốn đã có chút khác biệt, ví dụ như là:
- Tiền (lương) thời hiện tại rất quan trọng. Không hẳn chỉ vì Gen Z cần tiền (ai mà không chứ), mà vì tiền lương là thước đo giá trị mà công ty nghĩ về chúng em.
- YOLO- You only live once. Sứ mệnh của công ty rất quan trọng. Chúng em mong được làm ở nơi có trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường và có ảnh hưởng tích cực đến thế giới.
- Sếp rất tuyệt vời. Nhưng em không muốn trở thành bản sao mờ nhạt của Sếp. Em không muốn đến nơi mà chỉ có Sếp là giỏi nhất, làm gì Sếp cũng không hài lòng, nơi mỗi ngày qua đi, em lại thấy mình thật kém cỏi. Em muốn có giá trị, được tôn trọng và có dấu ấn của riêng mình.
- Em cần lắm một môi trường làm việc sáng tạo và vui vẻ . Em có thể dành cho công việc tới 14 tiếng/ngày… nên em chọn nơi xanh, sáng, tốc độ, và các nụ cười tỏa nắng của đồng đội.
- Xin đừng thất vọng nếu em nhảy việc, em có thể không trung thành mãi mãi (loyal) với công ty nhưng em sẽ tận hiến hết mình (engaged) cho công việc. Đừng vẽ một sự nghiệp cố định. Hãy cho em học bằng trải nghiệm, bởi em muốn khám phá một thế giới đang thay đổi, và đó là The Power of Now.
Khảo sát của VinUni chỉ ra sự khác biệt thế hệ thật thú vị phải không các bạn. Thế giới đang thay đổi từng ngày. Đã biết sự khác biệt này, chương trình, giảng viên, sinh viên của trường mình đều sẽ được chủ động linh hoạt để thích ứng. Nhưng mình tin rằng, khảo sát này sẽ giúp cả phía doanh nghiệp các thông tin bổ ích để đổi mới quan điểm nhân sự của chính mình.
| Là một bà mẹ thế hệ X, với các con Gen Z, khảo sát cũng giúp mình bớt lý tưởng hóa, bớt nghĩ các con dại khờ, bớt hà khắc với chính bản thân, được phép sai lầm. Bởi, đôi khi sai lầm cũng là hạnh phúc! Thiệt là nghề giáo dục muôn năm phải không các bạn😊 . |